ANKARA — Ekonomi biliminin temel kavramlarını insan, ahlâk ve toplumsal adalet ekseninde yeniden değerlendiren "Mevlânâ Ekonomi Modeli", akademik literatürde yerini aldı.
"Mevlânâ Ekonomi Modeli: Ontolojik, Epistemolojik ve Normatif Bir Kavramsal Çerçeve Önerisi" başlıklı araştırma, Güncel Pazarlama Yaklaşımları ve Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanarak ekonomi alanındaki akademik çalışmalara yeni bir perspektif sundu.
İnsanı ve Ahlâkı Merkeze Alan Yaklaşım
Sonsöz Gazetesi'nden Sümer Taşkıran'ın haberine göre yayımlanan çalışma, modern iktisat anlayışının temel varsayımlarını kadim kültür ve medeniyet değerleri ışığında yeniden ele alıyor.
Araştırmada, ekonomik sistemin yalnızca üretim, tüketim ve kâr odaklı değerlendirilmemesi gerektiği; insan onuru, ahlâk, adalet ve toplumsal sorumluluk gibi değerlerin ekonomik yapının ayrılmaz parçaları olduğu vurgulanıyor.
Temel İktisat Kavramlarına Yeni Bakış
Çalışmada, ekonomi biliminin birçok temel kavramı farklı bir bakış açısıyla değerlendiriliyor.
Bunlar arasında;
- Homo Economicus anlayışı,
- fayda kavramı,
- kıtlık yaklaşımı,
- tüketim alışkanlıkları,
- para ve faiz sistemi,
- piyasa yapısı,
- fiyat ve ücret oluşumu,
- dezavantajlı grupların ekonomik hayattaki yeri
gibi başlıklar yer alıyor.
Araştırmaya göre ekonomik davranışların yalnızca bireysel çıkar ve kâr maksimizasyonuyla açıklanması yeterli görülmüyor. Bunun yerine adalet, güven, merhamet, paylaşım ve toplumsal sorumluluk ilkelerinin ekonomik sistemin temel unsurları arasında yer alması gerektiği savunuluyor.
Ekonomik Başarıya Yeni Bir Ölçüt
Araştırmada ekonomik başarının yalnızca büyüme, üretim ve gelir artışıyla ölçülmesinin eksik bir yaklaşım olduğu belirtiliyor.
Model, ekonomik başarının;
- toplumsal huzur,
- gelir adaleti,
- güven ortamı,
- dayanışma kültürü,
- insan onurunun korunması
gibi göstergelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Bu yönüyle Mevlânâ Ekonomi Modeli, ekonomiyi insanın hizmetinde gören ve sosyal adaleti merkeze alan bütüncül bir yaklaşım öneriyor.
Ekonomi ile Ahlâk Arasında Köprü Kurmayı Hedefliyor
Çalışmada ekonomi ile ahlâk arasındaki ilişkinin yeniden güçlendirilmesi gerektiği ifade edilirken, modelin yalnızca akademik çevrelerde değil, gelecekte ekonomi politikaları ve sosyal politika tartışmalarında da alternatif bir paradigma oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmada ayrıca, insan merkezli yaklaşımıyla şekillenen modelin, adalet ve toplumsal refahı önceleyen ülkeler açısından uluslararası ölçekte örnek teşkil edebilecek bir çerçeve sunduğu ifade ediliyor.
