MAHİR PANAYIR ARTIK TESCİLLİ SANATÇI: ADANA’YI ULUSLARARASI MERKEZ YAPMAYA HAZIRLANIYOR!
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanına layık görülen kaval ve ney ustası Mahir Panayır, hukukçu kimliğinin ardından yaşamını geleneksel nefesli çalgıların üretimine adadı. Geliştirdiği özgün tasarımlarla dikkat çeken Panayır, Adana’yı kaval ve ney yapımında küresel bir merkez haline getirmeyi hedefliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan kaval ve ney ustası Panayır’a “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” belgesi verildi. Hukukçu kimliğinin yanı sıra geleneksel nefesli çalgıların yapımına gönül veren Panayır, geliştirdiği özgün enstrümanlarla da dikkat çekiyor. Şimdi hedefi, Adana’yı kaval ve ney yapımında uluslararası bir merkez haline getirmek.
Adana’da geleneksel nefesli çalgılarımız kaval ve ney yapımına gönül veren Mahir Panayır, önemli bir başarıya imza attı. Kaval ve ney yapımındaki bilgi, birikim ve ustalığıyla dikkat çeken Panayır, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” olarak tescil edildi. Bakanlığın Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından verilen belge ve kartla birlikte Panayır, Çalgı Yapımı/Kaval alanında resmî kültürel miras taşıyıcısı unvanını kazandı. Bu tescil, yalnızca bir sanatçının mesleki başarısının belgelendirilmesi değil, aynı zamanda geleneksel çalgı yapımcılığının yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından da önem taşıyor. Uzun yıllar devlet hizmetinde bulunan, emekliliğinin ardından hukuk eğitimi alarak hukukçu kimliği de kazanan Panayır, bugün yaşamını geleneksel nefesli çalgıların üretimine ve geliştirilmesine adıyor.
HUKUKÇU KİMLİĞİNDEN SANAT USTALIĞINA
Gençlik yıllarında Ülkü Ocakları Başkanlığı görevinde bulunan Mahir Panayır, İktisat Fakültesi eğitimini sürdürürken çalışma hayatına atıldı. Yaklaşık 27 yıl üst düzey devlet memurluğu yapan Panayır, emekliliğinin ardından eğitim hayatını sürdürerek Uluslararası Vizyon Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi ve hukukçu kimliğini kazandı. Ancak Panayır'ın hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri, geleneksel nefesli çalgılara duyduğu ilginin zamanla bir tutkuya dönüşmesi oldu. Hukuk ve kamu yönetimi alanındaki birikiminin yanında kaval ve ney yapımını tercih eden Panayır, bugün bu alanda üretim yapan ve kendisini sürekli geliştiren bir usta olarak çalışmalarını sürdürüyor.
ARKADAŞININ ÖLÜMÜYLE BAŞLAYAN SANAT YOLCULUĞU
Mahir Panayır'ın kaval yapımına ilgisi, atölyesinde birlikte çalıştığı arkadaşı Kadir Çağdaş sayesinde başladı. Çağdaş'ın yanında bu sanatın inceliklerini öğrenen Panayır, arkadaşının ölümünün ardından onun emek verdiği atölyeyi devraldı. Arkadaşının bıraktığı mirası yaşatmayı kendisine görev edinen Panayır, böylece kaval yapımına daha fazla bağlandı. Bu süreci anlatırken, “İçinde kaybolduğum bir boşluğu burada doldurdum” diyen Panayır, kaval yapımının kendisine huzur verdiğini ifade ediyor. Zamanla yalnızca üretim yapan bir usta olmanın ötesine geçen Panayır, geleneksel çalgı yapımındaki bilgi ve tecrübesini geliştirmek, farklı ses ve formlara ulaşmak için çalışmalarına ağırlık verdi.
KAVALIN KALİTESİNDE AĞACIN YETİŞTİĞİ BÖLGE DE ÖNEMLİ
Kaval yapımının dışarıdan göründüğü kadar basit bir iş olmadığını belirten Panayır, kullanılan ağacın türü kadar yetiştiği bölgenin iklim koşullarının da enstrümanın kalitesini etkilediğine dikkat çekiyor. Ağacın yetişme koşulları, dayanıklılığı ve kurutulma sürecinin kavalın ses karakteri üzerinde belirleyici olduğunu vurgulayan Panayır, özellikle soğuk iklim koşullarında yetişen ağaçların önemine işaret ediyor.Panayır, bu konudaki deneyimini şu sözlerle anlatıyor: “Üzerine kar yağmış, soğuk havada yetişmiş ağaçlardan daha sağlam kavallar çıkıyor. Sıcak yerlerde yetişen ağaçlar zamanla kendini salar, bu da enstrümanın dayanıklılığını azaltır. ”Kaval yapımında ağacın seçilmesinden kurutulmasına, gövdenin işlenmesinden deliklerin açılmasına ve ses ayarına kadar her aşamanın ayrı bir ustalık gerektirdiğini belirten Panayır, geleneksel bilgi ve teknikleri üretimin merkezinde tutuyor.
GELENEKSEL YAPIMIN YANINDA AR-GE ÇALIŞMALARI
Mahir Panayır'ı diğer ustalardan ayıran özelliklerden biri de geleneksel çalgı yapımını araştırma ve geliştirme çalışmalarıyla desteklemesi. Kaval ve ney yapımında alışılmış malzeme ve formların dışına çıkarak farklı malzemelerle, değişik tasarımlarda enstrümanlar üretmek için çalışmalar gerçekleştiren Panayır, geleneksel ses özelliklerini korurken yeni imkânlar geliştirmeyi hedefliyor. Yürüttüğü Ar-Ge çalışmaları sonucunda geliştirdiği kaval ve neyler, ünlü ney sanatçısı Ömer Faruk Tekbilek'in de aralarında bulunduğu Türkiye'nin tanınmış ney ve kaval sanatçıları tarafından denendi ve beğeni kazandı.Yurt içinden ve yurt dışından siparişler alan Panayır, bir yandan gelen talepleri karşılamaya çalışırken diğer yandan yeni tasarımlar ve üretim teknikleri üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor. Panayır'ın son dönemde geliştirdiği özel kaval tasarımına verdiği isim ise “Turani Kaval” oldu. Bu isimle yeni bir ürün ortaya koyan usta, geleneksel çalgı yapımını kendi yorumuyla zenginleştirmeyi amaçlıyor.
BAKANLIK KARTI NE ANLAMA GELİYOR?
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü tarafından verilen Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Kartı, geleneksel sanat ve zanaat alanlarında bilgi, beceri ve ustalık sahibi kişilerin resmî olarak tanınmasını sağlıyor. Daha önce Sanatçı Tanıtma Kartı olarak bilinen bu uygulamayla ustalar, Bakanlığa bağlı Halk Kültürü Bilgi ve Belge Merkezi bünyesinde kayıt altına alınıyor. Kartın sağladığı önemli imkânlar arasında Bakanlık tarafından düzenlenen festival, sergi, panayır ve kültürel etkinliklere katılım ve uluslararası tanıtım programlarında yer alma fırsatları bulunuyor. Böylece geleneksel sanatların tanıtılması, ustaların görünürlüğünün artırılması ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.
Çalgı yapımcılığı alanında bu statünün kazanılması için ustanın atölye ortamında aktif üretim yapması, geleneksel malzeme ve tekniklere hâkim olması, enstrümanın ses ve akort özelliklerini bilmesi, ürettiği çalgıların icracılar tarafından tercih edilmesi ve kültürel aktarımın sürdürülmesine katkıda bulunması gibi mesleki yeterlilikler önem taşıyor. Mahir Panayır'ın bu kapsamda tescil edilmesi, Adana'da geleneksel çalgı yapımcılığı adına da önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
ŞİMDİ SIRA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ'NDE!
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen tescil belgesiyle Mahir Panayır'ın önünde yeni fırsatlar açılırken, asıl hedef Adana'nın geleneksel nefesli çalgıların üretiminde tanınan bir merkez haline gelmesi. Kaval ve ney yapımında sahip olduğu bilgi birikimi, geliştirdiği özgün tasarımlar ve aldığı siparişlerle önemli bir potansiyel ortaya koyan Panayır, Adana'nın kültürel miras alanındaki tanıtımına da katkı sunabilecek bir konumda bulunuyor. Ancak geleneksel sanatların yalnızca ustaların kişisel çabalarıyla uluslararası alana taşınması kolay değil. Üretim, tanıtım, eğitim ve kültürel etkinliklerin bir arada yürütülebileceği uygun mekânlara ve kurumsal desteğe ihtiyaç duyuluyor.Bu noktada Adana Büyükşehir Belediyesi'ne önemli bir görev düşüyor.
Büyükşehir Belediyesi'nin tarihi Tepebağ bölgesinde restorasyonunu gerçekleştirdiği tarihî konaklardan birinin, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı olarak tescil edilen Mahir Panayır'a tahsis edilmesi önerisi gündeme geliyor. Böyle bir tahsis, Panayır'ın kaval ve ney üretimini daha uygun koşullarda sürdürmesine imkân sağlayabileceği gibi, tarihî Tepebağ'ın kültürel ve sanatsal kimliğine de katkı sunabilir. Söz konusu mekânın yalnızca bir atölye olarak değil, aynı zamanda geleneksel çalgı yapımının tanıtıldığı, ziyaretçilerin üretim aşamalarını görebildiği, gençlerin bu sanatla tanıştığı ve usta-çırak ilişkisinin geliştirildiği bir kültür merkezi olarak değerlendirilmesi de mümkün.Adana'nın yalnızca tarım, sanayi ve gastronomi alanlarında değil, geleneksel sanatlar ve kültürel miras konusunda da uluslararası ölçekte tanınması gerekiyor. Mahir Panayır'ın Bakanlık tarafından tescil edilmesi bu yönde atılmış önemli bir adım. Şimdi bu kişisel başarıyı Adana'nın kültürel kazanımına dönüştürmek için yerel yönetimlerin desteği önem taşıyor. Bir ustanın emeğiyle yaşatılan kaval ve ney geleneği, doğru destekle Adana'nın dünyaya açılan kültür kapılarından biri olabilir. Şimdi sıra Büyükşehir Belediyesi'nin bu potansiyeli değerlendirmesinde.
MAHİR PANAYIR
5 fotoğrafİlgili Haberler
Galeri






Yorumlar (0)
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.