Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke'de imzalanan ortak savunma anlaşmasıyla üç ülke arasında kolektif caydırıcılık ve savunma iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Anlaşmaya göre taraflardan birine yönelik silahlı saldırı, tüm taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilecek.

MEKKE – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in katılımıyla Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı.

Bölgesel güvenlik mimarisi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilen anlaşma, üç ülkenin savunma kapasiteleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesini ve ortak caydırıcılığın güçlendirilmesini amaçlıyor. Anlaşmanın savunma odaklı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı özellikle vurgulandı.

"Birine Yapılan Saldırı Tümüne Yapılmış Sayılacak"

Anlaşmanın en dikkat çekici unsurlarından biri kolektif savunma ve caydırıcılık ilkesi oldu.

BM Şartı'nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı temelinde hazırlanan anlaşmaya göre, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırı, anlaşmanın diğer taraflarına yönelik de saldırı olarak değerlendirilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da anlaşmanın kolektif caydırıcılığı temel aldığını ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirtti. Anlaşmanın diğer dost ülkelerin katılımına açık olduğu yönündeki mesaj da dikkat çekti.

Savunma Sanayiinde Stratejik İş Birliği

Mekke Ortak Savunma Anlaşması yalnızca askeri savunma alanıyla sınırlı kalmayacak. Üç ülke arasında savunma sanayii, askeri kapasite ve birlikte çalışabilirlik alanlarında iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'nin savunma sanayii tecrübesi, Suudi Arabistan'ın ekonomik ve yatırım kapasitesi ve Pakistan'ın askeri kabiliyetleri, üçlü iş birliğinin öne çıkan unsurları arasında değerlendiriliyor.

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında daha önce de savunma sanayii ve askeri iş birliğini kapsayan çeşitli anlaşmalar imzalanmıştı. Türkiye ile Pakistan arasında ise askeri ve savunma alanlarında çeşitli iş birliği mekanizmaları bulunuyor.

Türkiye'nin NATO Üyeliğine Alternatif Değil

Anlaşmanın Türkiye açısından NATO üyeliğinin yerine geçen yeni bir ittifak olarak değerlendirilmediği, mevcut uluslararası yükümlülükleri ve bölgesel ortaklıkları tamamlayıcı nitelikte olduğu ifade edildi.

Üçlü iş birliğiyle bölgesel güvenlik kapasitesinin artırılması, deniz ticaret yollarının güvenliğinin güçlendirilmesi ve enerji arz güvenliğine katkı sağlanması hedefleniyor.

Türk Askerinin Gönderilmesi Otomatik Hale Gelmiyor

Anlaşmayla ilgili bilgi notunda önemli bir ayrıntıya da dikkat çekildi.

Anlaşmanın imzalanmasının, Türkiye'nin herhangi bir bölgesel krizde otomatik olarak asker göndereceği anlamına gelmediği belirtildi. Türkiye'nin kuvvet kullanımı ve askeri harekât kararlarının, kendi anayasal düzeni ve ulusal karar alma mekanizmaları çerçevesinde alınmaya devam edeceği vurgulandı.

Bu yönüyle anlaşmanın, ortak savunma ve caydırıcılık mekanizması oluştururken taraf ülkelerin kendi ulusal karar süreçlerini koruduğu bir yapı öngördüğü ifade edildi.

"Anadolu'dan Hicaz'a Kardeşlik Hattı"

Anlaşmanın yalnızca güvenlik ve savunma boyutuyla sınırlı olmadığı, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki tarihi ve toplumsal bağların da bu iş birliğinin önemli unsurlarından biri olduğu vurgulandı.

Anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde, Anadolu'dan Hicaz'a ve İslamabad'dan Riyad'a uzanan bir kardeşlik hattına dikkat çekildi.

Üç ülkenin ortak tarih, kültür, inanç ve dayanışma bağlarının stratejik iş birliğiyle daha ileri bir seviyeye taşınmasının hedeflendiği belirtildi.

Bölgesel Güvenlikte Yeni Dönem

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkenin güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğini kurumsallaştırması bakımından bölgesel dengeler açısından önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Anlaşmanın ilerleyen süreçte savunma sanayii, askeri eğitim, ortak kapasite geliştirme ve bölgesel güvenlik alanlarında ne ölçüde somut sonuçlar doğuracağı ise uygulanacak mekanizmalarla birlikte netleşecek.