Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü (WAICO) Kuruldu: 29 Ülke Şanghay’da İmzaları Attı

ŞANGHAY / 16 EYLÜL 2026 — Yapay zeka teknolojilerinin küresel yönetişimi ve uluslararası iş birliği süreçlerinde tarihi bir adım atıldı. 29 ülkenin temsilcileri, Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü’nün (World AI Cooperation Organization – WAICO) kuruluş anlaşmasını Çin’in Şanghay kentinde imzaladı.

Kurucu Üyeler ve İmzacı Ülkeler

İlk kez Temmuz 2025’te Şanghay’da düzenlenen Dünya Yapay Zeka Konferansı sırasında önerilen WAICO, 16 Temmuz’da atılan imzalarla resmiyet kazandı. Örgütün kurucu üyeleri arasında yer alan 29 ülke içerisindeki öne çıkan devletler şu şekildedir:

• Çin (Anlaşma, Çin adına Dışişleri Bakanı Wang Yi tarafından imzalandı)

• Rusya

• Brezilya

• Kazakistan

• Belarus

• Sırbistan

• Küba

• Venezuela

• Laos

• Pakistan

• Endonezya

Örgütün Merkezi Şanghay Olacak

Kuruluş anlaşmasına göre WAICO, merkezi Şanghay’da yer alan bağımsız ve hükümetler arası bir uluslararası kuruluş statüsünde faaliyetlerini yürütecek. Örgütün temel misyon ve hedefleri şu şekilde belirlendi:

• Yapay zeka alanında uluslararası iş birliğini ivmelendirmek.

• Küresel yönetişim ve etik standart çalışmalarını desteklemek.

• Yapay zeka teknolojilerinin güvenli, adil ve toplum yararına kullanımını güvence altına almak.

Bağlam ve Analiz

Çin öncülüğünde kurulan ve 29 ülkeyi kapsayan Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü (WAICO), küresel teknoloji rekabetinde ve yapay zeka standartlarının belirlenmesinde Batı merkezli yaklaşımlara alternatif çok taraflı bir blok oluşturmaktadır. Özellikle BRICS üyeleri (Çin, Rusya, Brezilya) ve Orta Asya-Güneydoğu Asya aktörlerinin (Kazakistan, Laos, Pakistan, Endonezya) bu yapıda buluşması, gelişmekte olan ülkelerin teknolojik dönüşüm süreçlerinde ortak hareket etme iradesini göstermektedir. Merkezi Şanghay olan örgüt, önümüzdeki dönemde yapay zekanın veri güvenliği, telif hakları ve kamu hizmetlerine entegrasyonu konularında uluslararası kuralların şekillenmesinde aktif rol oynayacaktır.