BAKÜ / 30 HAZİRAN 2026 — Türk dünyasının dini, kültürel ve manevi entegrasyonu yolunda tarihi bir adım daha atıldı. Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen I. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Üye Ülkelerinin Din İşlerinden Sorumlu Kurum Başkanları Toplantısı’na katıldı. Türk devletleri arasındaki köklü bağları dini ve manevi alanda da en üst düzeye çıkarmayı hedefleyen zirve, ortak değerlerin geleceğe taşınması açısından büyük bir vizyon ortaya koydu.

Türk Dünyasının Din Kurumları İlk Kez Tek Çatı Altında

Türk Devletleri Teşkilatı’nın kurumsal yapısını güçlendirme hamleleri kapsamında ilk kez hayata geçirilen bu üst düzey toplantı, üye ülkelerin dini kurumları arasında kalıcı bir iş birliği mekanizması kurmayı amaçlıyor. Azerbaycan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen tarihi buluşmada Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan gibi kardeş ülkelerin din işleri başkanları ile gözlemci üye ülkelerin temsilcileri aynı masada buluştu.

Prof. Dr. Safi Arpaguş: "Birlik ve Beraberliğimizin Manevi Omurgasını İnşa Ediyoruz"

Toplantıda Türkiye heyetine başkanlık eden Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, Türk devletlerinin ortak tarihi, kültürel ve dini mirasına vurgu yaptı. Küresel ölçekte yükselen İslam karşıtlığı (İslamofobi), aşırılıkçı akımlar ve ahlaki erozyona karşı Türk dünyasının sahih dini bilgi zemininde ortak bir duruş sergilemesi gerektiğini belirten Arpaguş, şu mesajları verdi:

"Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında siyasi, ekonomik ve askeri alanda yakalanan muazzam ivmeyi, manevi ve dini iş birlikleriyle taçlandırmak tarihi bir mesuliyettir. Bu ilk toplantı, coğrafyamızda barışın, sevginin ve İslam'ın doğru anlaşılmasının teminatı olacaktır. Genç nesillerimize ortak medeniyet bilincimizi aktarmak adına din eğitimi, irşat faaliyetleri ve ortak yayınlar konusunda güçlü adımlar atacağız."

Bağlam ve Analiz

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un katılımıyla Azerbaycan’da ilki gerçekleştirilen bu zirve, Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) sadece ekonomik veya askeri bir pakt değil, aynı zamanda çok güçlü bir "sosyo-kültürel ve manevi ekosistem" olma yolunda ilerlediğinin kanıtıdır. Balkanlar'dan Orta Asya'ya kadar uzanan Türk coğrafyasında, dini istismar eden marjinal yapılara ve dış kaynaklı manipülatif akımlara karşı en büyük panzehir; Maturidi-Alevi-Bektaşi-Hanevi gelenek gibi bu coğrafyanın genetiğinde var olan ana akım, makul ve barışçıl İslam anlayışıdır. TÜRKSOY ve Türk Akademisi gibi kurumlara ek olarak Din İşleri Başkanları Konseyi'nin de kurumsallaşması; fetva koordinasyonları, ortak hac-umre organizasyonları, din görevlisi değişim programları ve yapay zeka çağında dijital yayıncılık gibi alanlarda stratejik bir ortak aklın doğmasını sağlayacaktır. Türkiye’nin bu süreçteki hamiliği ve tecrübesi, Türk dünyasının küresel insani diplomasideki yumuşak gücünü (soft power) tahkim etmektedir.

 Özet Kartı

• Olay Nedir?: I. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Üye Ülkelerinin Din İşlerinden Sorumlu Kurum Başkanları Toplantısı.

• Türkiye Temsili: Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş ve beraberindeki heyet.

• Yer: Bakü / Azerbaycan.

• Temel Hedef: Türk dünyası genelinde dini/manevi iş birliğini kurumsallaştırmak, sahih dini bilgiyi yaygınlaştırmak ve ortak medeniyet miraslarını korumak.